Asfaltcalculator: tonnage, laagdikte en materiaalkosten
Vul de lengte en de breedte van het te asfalteren vlak in, samen met de gewenste verdichte laagdikte. Voor een particuliere oprit ligt die dikte doorgaans op 30 tot 60 mm (1,2 – 2,4 in), verdeeld over twee lagen; voor een bedrijfsterrein met vrachtverkeer op 100 mm (3,9 in) of meer. Kent u de dichtheid van uw mengsel niet, dan rekent de calculator met de standaardwaarde 2.400 kg/m³ (145 lb/ft³) voor warm asfaltbeton. Reken altijd 5 tot 10 procent verlies bij: walsverdichting, zetting van de fundering en schuine randen kosten materiaal.
Let op de ijking van dit gereedschap. De calculator rekent in Amerikaanse eenheden en met Amerikaanse marktprijzen. De "ton" in het resultaat is een short ton van 2.000 lb, dus 907 kg — bijna 10 procent lichter dan de metrische ton van 1.000 kg waarmee een Nederlandse asfaltcentrale factureert. De achterliggende laagopbouw volgt de Noord-Amerikaanse praktijk, niet de Standaard RAW Bepalingen of een CROW-richtlijn. Gebruik de uitkomst als ordegrootte en leg die naast een RAW-bestek of een prijsopgave van uw aannemer.
Rekenstappen
1. oppervlakte = lengte x breedte (m2)
2. volume = oppervlakte x laagdikte / 1000 (m3, dikte in mm)
3. massa = volume x dichtheid (kg)
4. tonnage metrisch = massa / 1000
5. tonnage US = massa / 907 (short ton)
6. besteltonnage = tonnage x (1 + verlies / 100)
7. materiaalkosten = besteltonnage x prijs per ton
De dikte die u invult is de dikte na verdichting. Warm asfalt verliest onder de wals ongeveer 20 tot 25 procent van zijn losse volume; de spreidlaag achter de finisher is dus altijd dikker dan de laag die u meet als het werk klaar is.
Kilogram per m² en dekking per ton
Bij een dichtheid van 2.400 kg/m³:
| Verdichte laagdikte | Massa per m² | Dekking per metrische ton | Dekking per short ton | Typische toepassing |
|---|---|---|---|---|
| 30 mm (1,2 in) | 72 kg | 13,9 m² (150 ft²) | 12,6 m² (136 ft²) | Deklaag op een gezonde onderlaag |
| 40 mm (1,6 in) | 96 kg | 10,4 m² (112 ft²) | 9,4 m² (101 ft²) | Deklaag oprit, fietspad |
| 50 mm (2,0 in) | 120 kg | 8,3 m² (89 ft²) | 7,6 m² (82 ft²) | Tussenlaag, lichte erfverharding |
| 60 mm (2,4 in) | 144 kg | 6,9 m² (74 ft²) | 6,3 m² (68 ft²) | Onderlaag onder een deklaag |
| 80 mm (3,1 in) | 192 kg | 5,2 m² (56 ft²) | 4,7 m² (51 ft²) | Bedrijfsverharding, bestelverkeer |
| 100 mm (3,9 in) | 240 kg | 4,2 m² (45 ft²) | 3,8 m² (41 ft²) | Zwaar vrachtverkeer, laad- en loszone |
Uitgewerkt voorbeeld: oprit van 6,0 x 3,0 m
- Oppervlakte: 6,0 x 3,0 = 18,0 m² (194 ft²)
- Laagopbouw: onderlaag 60 mm plus deklaag 30 mm = 90 mm (3,5 in)
- Volume: 18,0 x 0,090 = 1,62 m³ (2,12 yd³)
- Massa: 1,62 x 2.400 = 3.888 kg
- Tonnage: 3,89 metrische ton, in de calculator 4,29 short ton
- Met 7 procent verlies: 4,16 metrische ton (4,59 short ton)
- Materiaal bij € 110 per ton: ongeveer € 460, exclusief aanbrengen
Onder die 90 mm asfalt hoort in Nederland een funderingslaag van 250 tot 300 mm menggranulaat 0/31,5 op een zandbed. Die laag zit niet in de asfaltberekening; reken hem apart uit.
Waar de Nederlandse praktijk afwijkt
Mengsels en dichtheden. Nederlandse asfaltmengsels zijn genormeerd volgens de NEN-EN 13108-reeks en worden in een RAW-bestek benoemd. De dichtheid verschilt sterk per mengsel, en juist dat maakt de standaardwaarde van 2.400 kg/m³ soms onbruikbaar:
| Mengsel | Dichtheid | Waar het wordt toegepast |
|---|---|---|
| AC 11 surf (asfaltbeton, deklaag) | 2.350 – 2.450 kg/m³ | Woonstraat, oprit, parkeerterrein |
| AC 22 base of bin (onder- en tussenlaag) | 2.300 – 2.400 kg/m³ | Onderbouw onder de deklaag |
| SMA 8 of SMA 11 (steenmastiekasfalt) | 2.400 – 2.500 kg/m³ | Zwaar belaste kruisingen, busbanen |
| ZOAB 16 (zeer open asfaltbeton) | 1.950 – 2.100 kg/m³ | Rijkswegen; holle ruimte circa 20 procent |
| Gietasfalt | 2.300 – 2.400 kg/m³ | Brugdekken, bedrijfsvloeren |
Voor ZOAB rekent de calculator het gewicht ruim 15 procent te hoog: de holle ruimte die het geluid dempt en het water afvoert, zit niet in de standaarddichtheid.
Keuze van de verharding. Voor een particuliere oprit is asfalt in Nederland eerder uitzondering dan regel. Betonstraatstenen of gebakken klinkers domineren, omdat ze per stuk te repareren zijn en water laten infiltreren. Steeds meer gemeenten koppelen een plan aan de eis dat hemelwater op eigen terrein blijft; een dichte asfaltlaag met één afvoerpunt is dan lastiger te verantwoorden dan open bestrating.
Hergebruik. Asfaltgranulaat uit gefreesd materiaal gaat in Nederland op grote schaal terug in nieuwe onderlagen. Vraagt u een prijs op, vraag dan ook wat er met het uitkomende materiaal gebeurt: een aannemer die het granulaat zelf verwerkt, rekent zelden stortkosten door.
Prijs. De calculator werkt met dollars per short ton. Nederlandse asfaltprijzen liggen in de orde van € 90 tot € 140 per metrische ton geleverd; aanleg van een oprit inclusief fundering en kantopsluiting kost al snel € 40 tot € 70 per m². Bitumen is een olieproduct, dus de prijs beweegt mee met de oliemarkt en een opgave is zelden langer dan enkele weken geldig.
Veelgestelde vragen
Hoeveel ton asfalt heb ik nodig voor een oprit van 20 m²?
Bij een verdichte totaaldikte van 90 mm en 2.400 kg/m³ komt u op 20 x 0,09 x 2.400 = 4.320 kg, dus 4,3 metrische ton (4,8 short ton). Met 7 procent verlies bestelt u 4,6 metrische ton. Legt u alleen een deklaag van 30 mm op een gezonde bestaande onderlaag, dan is 1,4 metrische ton genoeg.
Wat is het verschil tussen de ton in de calculator en een metrische ton?
De calculator rekent met de Amerikaanse short ton van 2.000 lb, oftewel 907 kg. Elke uitkomst is daarmee ongeveer 10 procent hoger dan hetzelfde gewicht in metrische ton. Omrekenen: short ton x 0,907 = metrische ton. Bestelt u bij een Nederlandse centrale, gebruik dan altijd de metrische waarde, anders bestelt u structureel te veel.
Hoe dik moet asfalt op een oprit zijn?
Voor personenauto's is een verdichte deklaag van 30 tot 40 mm op een onderlaag van 50 tot 60 mm gebruikelijk, samen 80 tot 100 mm, op 250 tot 300 mm menggranulaat. Komt er een bestelbus, camper of geladen aanhanger op, ga dan naar 120 mm asfalt en verzwaar de fundering. De ondergrond weegt zwaarder dan de asfaltdikte: op slappe klei of veen zakt ook een dikke laag scheef weg als de fundering te licht is.
Waarom klopt de dekking per ton niet met mijn opgave?
Drie oorzaken, in deze volgorde: de dichtheid van uw mengsel wijkt af van 2.400 kg/m³, uw opgave rekent met metrische tonnen en de calculator met short tons, of de opgegeven dikte is de spreidmaat in plaats van de verdichte maat. Controleer die drie voordat u aan de oppervlakte gaat twijfelen.
Zit de fundering in de berekening?
Nee. De calculator rekent uitsluitend het asfalt. Zandbed, geotextiel, menggranulaat, kantopsluiting en het straatwerk bij inritblokken zijn aparte posten. Bij een gemiddelde oprit is de fundering vaak duurder dan het asfalt zelf.