Gevelbekleding berekenen: m², lopende meters en de Nederlandse gevel
Deze calculator bepaalt hoeveel gevelbekleding u nodig hebt en wat dat kost. U geeft de omtrek en de goothoogte op, telt topgevels erbij, trekt kozijnen en deuren af en kiest het materiaal; het gereedschap geeft het netto vlak, het besteloppervlak inclusief verlies, het aantal squares en een kostenopbouw voor materiaal en arbeid.
Let op de ijking. Het rekenhart volgt de Noord-Amerikaanse praktijk: de rekeneenheid is de square van 100 ft² (9,29 m²), de prijzen zijn Amerikaanse marktgemiddelden in dollars per ft², en de opbouw gaat uit van een wandschijf met beplating, een waterkerende folie en daarop bekleding volgens de IRC. Nederland verkoopt per m² of per lopende meter, rekent in euro's, en heeft een fundamenteel andere gevel: in de meeste gevallen een spouwmuur met een buitenblad van baksteen, niet een beklede wand. Gebruik de oppervlakteberekening; vertaal de eenheden en de prijzen zelf.
Rekenstappen
1. gevelvlak = omtrek x hoogte (m2)
2. topgevel = breedte x hoogte / 2 (m2, per puntgevel)
3. aftrek = som van alle kozijn- en deuropeningen (m2)
4. netto vlak = gevelvlak + topgevels - aftrek
5. besteloppervlak = netto vlak x (1 + verlies / 100)
6. lopende meters = besteloppervlak / dekkende breedte (m)
7. squares (VS) = besteloppervlak / 9,29
Trek in Nederland alleen openingen groter dan circa 1 m² af. Kleinere ramen leveren zoveel snijverlies op dat de aftrek zichzelf opheft. Reken 7 tot 10 procent verlies bij een rechthoekige gevel en 12 tot 15 procent bij veel topgevels, dakkapellen of diagonale afwerking.
Dekkende breedte: de Nederlandse variant van "exposure"
Bij rabatdelen en potdekselwerk koopt u planken met een bruto breedte, maar u dekt met minder omdat de delen overlappen. De dekkende breedte bepaalt het aantal lopende meters.
| Profiel | Bruto maat | Dekkende breedte | Lopende meter per m² |
|---|---|---|---|
| Rabatdeel | 21 x 143 mm | circa 128 mm | 7,8 m |
| Rabatdeel breed | 21 x 168 mm | circa 153 mm | 6,5 m |
| Potdeksel | 18 x 145 mm | circa 120 mm | 8,3 m |
| Potdeksel breed | 22 x 195 mm | circa 165 mm | 6,1 m |
| Blokprofiel of channelsiding | 28 x 145 mm | circa 130 mm | 7,7 m |
| Vezelcementplaat | 3.070 x 1.220 mm | plaat, geen overlap | per plaat 3,74 m² |
Een gevel van 42 m² netto met potdeksel van 18 x 145 mm vraagt dus 42 x 8,3 = 349 lopende meter, plus verlies: bestel circa 380 m. In de bouwmarkt of bij de houthandel rekent u af per m of per m²; het aantal squares uit de calculator gebruikt u alleen om Amerikaanse prijsinformatie te kunnen lezen.
Materialen en prijsniveau
| Materiaal | Calculator, $ per m² | Nederland, orde van grootte € per m² | Levensduur |
|---|---|---|---|
| Vinyl siding | 43 – 86 | nauwelijks toegepast | 20 – 40 jaar |
| Vezelcement | 65 – 140 | 70 – 130 | 40 – 60 jaar |
| Hout, onbehandeld duurzaam | 75 – 160 | 60 – 140 | 20 – 50 jaar |
| Thermisch gemodificeerd hout | niet in het model | 90 – 170 | 30 – 50 jaar |
| HPL of composiet | niet in het model | 110 – 220 | 30 – 50 jaar |
| Metselwerk buitenblad | 108 – 215 | 90 – 170 | 75 – 100 jaar |
| Stucwerk of ETICS | 75 – 130 | 80 – 150 | 25 – 40 jaar |
| Zink of aluminium | 108 – 215 | 130 – 260 | 40 – 80 jaar |
De dollarkolom is de basis van de calculator; de eurokolom is een indicatie van het Nederlandse niveau inclusief regelwerk en arbeid, om te kunnen toetsen of de uitkomst in de buurt komt. Vraag altijd een opgave.
Uitgewerkt voorbeeld: aanbouw van 6,0 x 3,5 m
Een aanbouw met een plat dak, 3,00 m hoog, drie gevels bekleed:
- Gevelvlak: (6,0 + 3,5 + 3,5) x 3,00 = 39,0 m² (420 ft²)
- Aftrek: één pui van 2,4 x 2,2 m = 5,3 m² → netto 33,7 m²
- Met 10 procent verlies: 37,1 m² (399 ft², 4,0 squares)
- Potdeksel 18 x 145 mm: 37,1 x 8,3 = 308 lopende meter
- Regelwerk verticaal 22 x 45 mm h.o.h. 600 mm: circa 62 m
- Materiaal bij € 6,50 per m: ongeveer € 2.000, exclusief regelwerk, folie en arbeid
Waar de Nederlandse gevel afwijkt
De spouwmuur is de norm. Het Amerikaanse model gaat uit van een houten of stalen wandschijf met beplating, folie en bekleding. Het Nederlandse standaardgeval is een binnenblad van kalkzandsteen of beton, een spouw met isolatie en een buitenblad van baksteen dat op de fundering staat en met spouwankers aan het binnenblad hangt. Dat buitenblad is geen bekleding maar een zelfdragende wand van circa 100 mm; u berekent het in stenen per m² (ongeveer 50 tot 72 stuks bij waalformaat) en niet in squares. Gevelbekleding komt in Nederland vooral voor bij houtskeletbouw, aanbouwen, dakopbouwen, tuinhuizen, bedrijfsgebouwen en bij het verduurzamen van een bestaande gevel met buitengevelisolatie.
Achterlucht van minimaal 20 mm. Achter elke houten of plaatvormige bekleding hoort een geventileerde luchtspouw van ten minste 20 mm, open aan onder- en bovenzijde, met een insectengaas aan de onderrand. Horizontale delen vragen verticaal regelwerk; verticale delen een dubbel regelwerk of een geprofileerd systeem. Zonder achterlucht droogt de bekleding niet en gaan zowel het hout als de folie eraan. De waterkerende laag daarachter is een dampopen, UV-stabiele folie.
Duurzaamheidsklasse in plaats van houtsoortnaam. Kies hout op de duurzaamheidsklasse volgens NEN-EN 350: klasse 1 en 2 kunnen onbehandeld buiten (accoya, western red cedar, thermisch gemodificeerd hout), klasse 3 en 4 vragen onderhoud of een dekkende afwerking (douglas, lariks, vuren met behandeling). Vergrijzing is een keuze, geen gebrek — maar reken op ongelijke vergrijzing onder een overstek.
Vergunning en welstand. Het wijzigen van het uiterlijk van een gevel is in Nederland niet vanzelfsprekend vergunningvrij. Bekleden van een voorgevel, het aanbrengen van buitengevelisolatie of het veranderen van kleur en materiaal raakt het omgevingsplan en de welstandstoets, en bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht is een omgevingsvergunning vrijwel altijd nodig. Identiek onderhoud en het vervangen van bestaand werk door hetzelfde valt daarbuiten. Vraag bij de gemeente na voordat u materiaal bestelt.
Brandklasse bij hoogte. Onder het Besluit bouwwerken leefomgeving geldt voor de buitenzijde van een gevel een eis aan het brandgedrag volgens NEN-EN 13501-1. Ligt er een vloer van een verblijfsgebied hoger dan 13 m, dan komt daar een strengere klasse bij, en dat sluit onbehandeld hout en veel kunststofsystemen op die hoogte uit. De calculator toetst geen brandklasse.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gevelbekleding heb ik nodig?
Omtrek maal hoogte, plus de topgevels, minus de openingen groter dan 1 m², plus 7 tot 15 procent verlies. Bij rabat of potdeksel zet u dat om naar lopende meters door te delen door de dekkende breedte: circa 7,8 m per m² bij een deel van 143 mm.
Wat is een square en heb ik dat in Nederland nodig?
Een square is 100 ft², oftewel 9,29 m². Het is de Amerikaanse handelseenheid voor gevel- en dakbekleding. Nederlandse leveranciers werken met m² of met lopende meters; de square gebruikt u alleen om Amerikaanse prijzen te kunnen vergelijken.
Kan ik gevelbekleding direct op het metselwerk schroeven?
Nee. Er moet een geventileerde luchtspouw van ten minste 20 mm tussen, met regelwerk dat met slagpluggen of geveldoken aan het metselwerk vastzit, en een waterkerende laag als de bekleding open naden heeft. Direct tegen het metselwerk sluit u vocht op tussen twee lagen die geen van beide kunnen drogen.
Hoeveel verlies moet ik rekenen?
Zeven tot tien procent bij een eenvoudige rechthoekige gevel, twaalf tot vijftien procent bij topgevels, dakkapellen, erkers of diagonale afwerking. Reken bij een lange gevel bovendien op stuiknaden: delen worden zelden in één lengte geleverd, en elke stuik kost een stukje plank.
Heb ik een vergunning nodig om mijn gevel te bekleden?
Vaak wel. Het uiterlijk van het bouwwerk verandert, en dat is precies waar het omgevingsplan en de welstandsnota over gaan. Bij een achtergevel op eigen erf is de kans op vergunningvrij het grootst, bij een voorgevel, een monument of een beschermd gezicht de kleinste. De Amerikaanse tegenhanger in dit gereedschap is een bouwvergunning zonder welstandstoets — dat verschil is wezenlijk.