Waterontharder Grootte Calculator

Waterontharder berekenen: van grains per gallon naar °dH en mmol/l

Deze calculator bepaalt welke capaciteit een waterontharder nodig heeft. U geeft het aantal personen, het waterverbruik en de hardheid van uw water op; het gereedschap rekent de dagelijkse onthardingsbehoefte uit, adviseert een toestelgrootte, schat het aantal regeneraties en het zoutverbruik.

Let op de ijking. Het rekenhart werkt volledig in Amerikaanse eenheden en aannames: hardheid in grains per gallon (gpg), een verbruik van 75 US gallon (284 liter) per persoon per dag, toestelcapaciteiten van 24.000 tot 64.000 grains en certificering volgens WQA of NSF/ANSI 44. Nederland meet hardheid in °dH of mmol/l, verbruikt ongeveer 129 liter (34 gal) per persoon per dag, koopt ontharders met een capaciteit in m³·°dH, en toetst drinkwaterinstallaties aan NEN 1006 met de Waterwerkbladen. Bovendien — en dat is het belangrijkste — ontharden de meeste Nederlandse drinkwaterbedrijven het water al centraal.

Hardheid omrekenen

1 mmol/l   = 5,6 dH  = 5,85 gpg  = 100 mg/l calciumcarbonaat
1 dH       = 1,043 gpg = 0,179 mmol/l = 17,85 mg/l calciumcarbonaat
1 gpg      = 0,959 dH  = 0,171 mmol/l = 17,1 mg/l calciumcarbonaat
1 m3 x dH  = 275 grains onthardingscapaciteit

Uw eigen hardheid staat op de website van uw drinkwaterbedrijf, per postcode of per productielocatie, en op de jaarlijkse waterkwaliteitsrapportage. Meet niet zelf met een teststrip als u een toestel wilt dimensioneren: de opgave van het waterbedrijf is nauwkeuriger en geeft ook het jaarverloop.

Rekenstappen

1. dagverbruik      = personen x liter per persoon per dag   (l)
2. hardheid in dH   = mmol/l x 5,6
3. dagbehoefte      = dagverbruik / 1000 x hardheid in dH    (m3 x dH per dag)
4. capaciteit nodig = dagbehoefte x dagen tussen regeneraties
5. grains           = capaciteit in m3 x dH x 275
6. regeneraties     = 365 / dagen tussen regeneraties
7. zoutverbruik     = regeneraties x zout per regeneratie     (kg per jaar)

Streef naar een regeneratie iedere drie tot zeven dagen. Vaker versleten de harsbedden sneller en gebruikt u onnodig veel zout; minder vaak dan een week is ongewenst omdat er dan stilstaand water in het toestel staat, met risico op bacteriegroei.

Uitgewerkt voorbeeld: gezin van vier personen

Hardheid 8 °dH (1,43 mmol/l, 8,3 gpg), Nederlands verbruik van 129 liter per persoon per dag:

• Dagverbruik: 4 x 129 = 516 liter (136 gal)
• Dagbehoefte: 0,516 x 8 = 4,13 m³·°dH per dag (1.135 grains)
• Capaciteit voor 5 dagen: 20,6 m³·°dH, oftewel circa 5.700 grains
• Zoutverbruik: 73 regeneraties per jaar bij 1,2 kg per keer = 88 kg, dus vier zakken van 25 kg

Zet dat naast de uitkomst met de Amerikaanse aannames van dit gereedschap: 4 x 75 gal = 300 gal per dag bij 8,3 gpg is 2.490 grains per dag, en over zeven dagen ruim 17.000 grains — waarmee de calculator een toestel van 24.000 grains adviseert. Dat is ruim vier keer de capaciteit die dit huishouden werkelijk nodig heeft. De oorzaak is niet de hardheid maar het verbruik: 284 liter per persoon per dag is meer dan het dubbele van het Nederlandse gemiddelde.

Waarom een ontharder in Nederland vaak niet nodig is

Het water is al onthard. De grote Nederlandse drinkwaterbedrijven ontharden centraal in de productie, met als richtwaarde ongeveer 1,5 mmol/l (8,4 °dH). In grote delen van het land komt er dus water uit de kraan dat in de Amerikaanse classificatie als soft of moderately hard geldt, en waarvoor een huisontharder nauwelijks winst oplevert. Kijk eerst wat u werkelijk geleverd krijgt voordat u een toestel koopt; dat is de goedkoopste stap in het hele traject. In gebieden met hardheid boven circa 2,5 mmol/l — dat komt voor, vooral bij winning uit hard grondwater — kan een ontharder wel zinvol zijn.

Te zacht is ook een probleem. Onder ongeveer 1,0 mmol/l neemt de kans op corrosie in koperen en verzinkte leidingen toe, en drinkwaterbedrijven ontharden om die reden niet verder. Stel een huisontharder daarom niet op nul in maar op een restwaarde; de meeste toestellen hebben daarvoor een mengregeling.

Natrium en drinkwater. Bij ionenwisseling ruilt het toestel calcium en magnesium tegen natrium. Bij hard water levert dat een merkbare natriumbijdrage in het drinkwater. De gangbare aanbeveling is om ten minste één koudwaterkraan in de keuken onthard water te onthouden, voor drinken en voor het koken.

Installatie-eisen. Een ontharder in een Nederlandse drinkwaterinstallatie valt onder NEN 1006 en de bijbehorende Waterwerkbladen. Praktisch betekent dat: materialen met een Kiwa- of ATA-verklaring voor contact met drinkwater, een keerventiel of beveiligingstoestel tegen terugstroming, een vorstvrije opstelling en een afvoer van het regeneratiewater op de riolering met de juiste onderbreking. Het Amerikaanse NSF/ANSI 44 waarnaar dit gereedschap verwijst, wordt hier niet als toets gebruikt.

Zout en flow in Nederlandse maten. Nederlandse leveranciers verkopen tabletzout in zakken van 10 of 25 kg, niet in de 40 lb (18,1 kg) van het Amerikaanse model. Het doorstroomdebiet staat op het typeplaatje in liter per minuut; reken voor een woning met één badkamer op 20 tot 30 l/min piek (5 – 8 GPM) en met twee badkamers op 35 tot 45 l/min. Een te klein toestel geeft drukverlies bij gelijktijdig gebruik, ook als de capaciteit op papier klopt.

Veelgestelde vragen

Welke capaciteit heb ik nodig?

Dagverbruik in m³ maal de hardheid in °dH geeft de dagbehoefte in m³·°dH; vermenigvuldig met het aantal dagen dat u tussen regeneraties wilt zitten. Een gezin van vier bij 8 °dH komt op circa 20 m³·°dH voor vijf dagen. Wilt u dat naar de Amerikaanse maat omrekenen, vermenigvuldig met 275 om grains te krijgen.

Hoe zet ik grains per gallon om naar °dH?

Vermenigvuldig gpg met 0,959. Tien gpg is dus 9,6 °dH, oftewel 1,71 mmol/l. De andere kant op vermenigvuldigt u °dH met 1,043. Voor mmol/l geldt: 1 mmol/l is 5,6 °dH.

Heb ik in Nederland eigenlijk een ontharder nodig?

Vaak niet. Vraag eerst de hardheid van uw leveringsgebied op. Bij minder dan 1,5 mmol/l (8,4 °dH) valt er weinig te winnen en verdient u het toestel plus het zout en het extra waterverbruik niet terug. Bij 2,5 mmol/l of meer, en zeker als u een cv-ketel, boiler of stoomoven wilt beschermen, kan een ontharder wel uit.

Hoeveel zout verbruikt een ontharder?

Reken 1,0 tot 1,5 kg per regeneratie voor een huishoudelijk toestel. Bij twee regeneraties per week komt dat op 100 tot 160 kg per jaar, dus vier tot zeven zakken van 25 kg. Een toestel dat op verbruik regenereert in plaats van op een klok gebruikt merkbaar minder.

Waarom adviseert de calculator een veel groter toestel dan mijn installateur?

Omdat het gereedschap met 75 US gallon (284 liter) per persoon per dag rekent, terwijl het Nederlandse gemiddelde rond 129 liter ligt. Vult u het Nederlandse verbruik in — omgerekend circa 34 gallon per persoon — dan komt de uitkomst in de buurt van wat hier gangbaar is.